Kredytowanie i finansowanie kółek rolniczych

Od 1959 r. na specjalnych zasadach odbywało się także kredytowanie i finansowanie kółek rolniczych. Zgodnie z postanowieniami statutu każde kółko miało osobowość prawną i posiadało własny majątek nieruchomy i ruchomy i mogło go nabywać i zbywać oraz obciążać zobowiązaniami. Kółko rolnicze podstawowe źródło środków na prowa- dzenie działalności gospodarczej czerpało ze zgromadzonych środków własnych (wkłady członkowskie), zysków z prowadzonej działalności i środków Funduszu Rozwoju Rol- nictwa (FRR), stanowiących społeczną, niepodzielną własność57.

Bank Rolny prowadził rachunki Funduszu Rozwoju Rolnictwa oraz rachunki środków wła- snych przeznaczonych przez kółka rolnicze na nakłady inwestycyjne. Natomiast rachunki rozliczeniowe kółek prowadziły spółdzielnie oszczędnościowo-pożyczkowe.

Bank Rolny w trakcie finansowania i kredytowania kółek rolniczych udzielał im doradztwa finansowego oraz poprzez odpowiednie oddziaływanie środkami pochodzącymi z FRR i kredytami własnymi wpływał na prowadzenie prawidłowej gospodarki przez poszcze- gólne kółka rolnicze58.

Kredyty dla ludności wiejskiej

W drugiej połowie lat 50. XX w. BR wprowadził istotne zmiany w kredytowaniu ludności wiejskiej. Bank stopniowo przejmował z Planu Inwestycyjnego kredyty dla wsi do swojego planu kredytowego. Tym samym musiał samodzielnie podejmować decyzje dotyczące przyznania lub odmowy udzielenia pożyczki. Dzięki temu Bank całkowicie uwolnił się spod administracyjnego trybu rozdziału środków kredytowych i mógł prowadzić samo- dzielną politykę kredytową na wsi, oczywiście w oparciu o ogólne wytyczne państwowej polityki rolnej59. BR początkowo udzielał kredyty mało- i średniorolnym rolnikom, później kredytowaniem objął większe gospodarstwa rolne, rzemieślników wiejskich oraz pracow- ników służby rolnej i leśnej. Podobnie ewoluował zakres udzielania kredytów ze względu na ich przeznaczenie.

W pierwszej fazie BR ograniczał się do udzielania pożyczek głównie na potrzeby zwią- zane z produkcją roślinną i zwierzęcą oraz z budownictwem. Później stopniowo rozsze- rzał swoją pomoc kredytową dla mieszkańców wsi na budownictwo mieszkaniowe, na rozwój hodowli, zakup maszyn i narzędzi rolniczych i na pozostałe cele gospodarcze60. Ponadto BR doskonalił i upraszczał sposób udzielania pożyczek ludności wiejskiej,

57. Ibidem.

58. Ibidem, s. 38.

59. Ibidem.

60. Ibidem.

127H I S T O R I A B G Ż