Powołanie wyodrębnionego banku do obsługi finansowo-kredytowej gospodarki żywno- ściowej wpisywało się w ówczesną strategię rozwoju społeczno-gospodarczego Polski. Rządowi zależało na stworzeniu warunków dla zintegrowanego oddziaływania na poszczególne jednostki sektora gospodarki żywnościowej, w tym także poprzez stymu- lację finansami. W związku z likwidacją powiatów powstała konieczność utworzenia pla- cówek bankowych na poziomie gminy o poszerzonym zakresie działania. Zdecydowano się na rozwiązanie już istniejące. Oparto się na szerokiej sieci spółdzielczych jednostek bankowych, wspierając znaczny rozwój ich działalności bankowej. Zastrzeżenia budziła przesadna integracja banków spółdzielczych z państwowym aparatem bankowym. Takie rozwiązanie ówczesne władze tłumaczyły koniecznością dynamicznego i ujednolico- nego zarządzania aparatem bankowym powołanym do obsługi finansowo-kredytowej gospodarki żywnościowej oraz potrzebą zintegrowanego zarządzania polityką finansową w tym zakresie73.

BGŻ w momencie powstania stał się po CZSOP centralnym związkiem spółdzielczym i lustracyjnym, a po Banku Rolnym centralą organizacyjną i finansową wobec banków spółdzielczych. Takie podporządkowanie banków spółdzielczych miało wpływ na zakres ich samodzielności. Przed spółdzielczością postawiono zadanie obsługi finansowo-kre- dytowej całego rolnictwa i przemysłu rolno-spożywczego oraz pozostałych segmentów gospodarki żywnościowej, a także rzemiosła, przemysłu prywatnego oraz handlu. Podziału kompetencji dokonano w następujący sposób: BGŻ powierzono obsługę osób prawnych, a bankom spółdzielczym obsługę osób fizycznych74.

Spółdzielczość bankowa stanowiła ważny instrument integracji środowisk gospodarki żywnościowej. Dzięki kredytowaniu przemysłu wzrósł popyt na produkty rolnicze, nastą- piło ułatwienie zbytu oraz dalsza specjalizacja w produkcji rolniczej.

Organizacja banku

Sieć Banku Rolnego w liczbie 309 jednostek (Centrala, 17 oddziałów wojewódzkich i 291 jednostek powiatowych) oraz 18 jednostek byłego CZSOP (Centrala i 17 oddziałów wojewódzkich) zastąpiono w II połowie 1975 r. nową organizacją BGŻ, składającą się z Centrali oraz 95 jednostek terenowych (49 oddziałów wojewódzkich i 46 zamiejscowych wydziałów kredytowych)75.

Zmianie uległy funkcje oddziałów wojewódzkich banku, które z wcześniejszych jedno- stek typu administracyjnego zostały przekształcone w oddziały bezpośrednio finansu- jące, kredytujące i kontrolujące działalność gospodarczą przedsiębiorstw, kombinatów

73. Ibidem.

74. Ibidem.

75. Ibidem.

MONUMENTALNE MARMUROWE SCHODY. DAWNA REGIONALNA

SIEDZIBA BANKU BGŻ PRZY ULICY PIOTRKOWSKIEJ W ŁODZI

MONUMENTAL MARBLE STAIRCASE, FORMER REGIONAL HEAD-OFFICE

OF BGZ IN LODZ, UL. PIOTROWSKA

139H I S T O R I A B G Ż