Działalność społeczno-samorządowa

Do zadań związku spółdzielczego (rewizyjnego), którego funkcje spełniał BGŻ, należało prowadzenie na rzecz banków spółdzielczych nie tylko działalności doradczej, instruk- tażowej i szkoleniowej, lecz także kulturalno-oświatowej i wydawniczej. Tylko w 1984 r. w bankach spółdzielczych odbyły się 203 kursy i prawie 2 tys. odczytów i spotkań dys- kusyjnych poświęconych ich działalności. BGŻ był również zaangażowany w działalność związaną z przygotowaniem przyszłych kadr dla spółdzielczości bankowej. Obejmował patronatem szkoły średnie, m.in. w Garwolinie i Czernichowie, oraz nawiązywał współ- prace z uczelniami wyższymi: Szkołą Główną Planowania i Statystyki (obecnie Szkoła Główna Handlowa), Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) i Akademią Rol- niczą w Krakowie (obecnie Uniwersytet Rolniczy w Krakowie). BGŻ wydawał również mie- sięcznik Bank Spółdzielczy . Członkowie Zarządu BGŻ często byli powoływani do rad naukowych i programowych czasopism, takich jak np. Bank i Kredyt czy Spółdzielczy Kwartalnik Naukowy . Pracowników BGŻ również chętnie wybierano do rad naukowych instytutów, np. Spółdzielczego Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa.

Zmiany w działalności spółdzielczości bankowej

Bardzo ważnym momentem zarówno w działalności spółdzielczości bankowej, jak i dla całego systemu bankowego w Polsce była ustawa Prawo bankowe z 31 stycznia 1989 r. Ustawa wprowadzała rozwiązania przybliżające polski system bankowy do wymogów Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG), zwiększała autonomię poszczególnych banków oraz poszerzała ekonomiczne instrumenty sterowania ich działalności przez NBP. Ustawa utrzymywała istnienie banków spółdzielczo-państwowych. Możliwość ich istnienia została zniesiona w 1992 r. Dla funkcjonowania BGŻ i banków spółdzielczych na początku lat 90. XX w. istotne znaczenie miały również przepisy z 28 grudnia 1989 r. o uporządkowaniu stosunków kredytowych.

Zgodnie z ustawą zostały uchylone: nałożone na banki obowiązki dotyczące uprzywilejowań i preferencji w dostępie do kre- dytów, oprocentowania kredytów wg stawek stałych i preferencyjnych, postanowienia umów kredytowych zawierających stopy procentowe wg stawek stałych i preferencyjnych.

Ponadto została wprowadzona zasada, że zobowiązania wobec banków z tytułu zmie- nionego oprocentowania kredytów za 1990 r. podlegały spłacie w 40% kwoty odsetek, a w pozostałej wysokości były dopisywane do zadłużenia kredytowego. Wprowadzone regulacje przyczyniły się do wzrostu zadłużenia i trudności w jego spłacie. Szczególnie widoczne to było w sektorach rolnictwa i przemysłu rolno-spożywczego, co bardzo nega- tywnie rzutowało na późniejszą kondycję finansową BGŻ87.

87. Kalendarium , op. cit., s. 37.

147H I S T O R I A B G Ż