W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

rosyjskiego, austro-węgierskiego i niemieckiego. Granice nowego państwa były jednak ustalane stopniowo.

Terytoria położone pomiędzy Polską, a jej sąsiadami na Wschodzie zamieszkiwała lud- ność mieszana: Polacy, Litwini, Ukraińcy i Białorusini. W imieniu Ententy Lord Curzon of Kedleston zaproponował w 1920 r. linię graniczną oddzielającą Polskę od Rosji Radziec- kiej, która biegła od Grodna (obecnie na Białorusi) do Lwowa (obecnie na Ukrainie), pozo- stawiając to ostatnie miasto Polsce. Sowieci odmawiali uznania tej granicy, ale zostali pokonani przez Polskę. W traktacie ryskim z marca 1921 r. musieli przyjąć granicę prze- suniętą bardziej na wschód od linii Curzona, zostawiając Polsce zarówno Lwów w Galicji, jak i Wilno (obecnie na Litwie) na północy.

Jednocześnie przez długie miesiące po zawieszeniu broni i traktacie wersalskim losy nie- mieckiego Górnego Śląska pozostawały w zawieszeniu. W marcu 1921 r. zorganizowano tam plebiscyt pod kontrolą międzynarodowej komisji aliantów, jednak po referendum wybuchł konflikt zbrojny między Niemcami a Polską. W wyniku arbitrażu Ligi Narodów najbardziej na wschód wysunięta i najbardziej uprzemysłowiona część Górnego Śląska została przyłączona do Polski.

Równolegle do tych walk zbrojnych i dyplomatycznych rząd II Rzeczypospolitej rozpo- czął odbudowę kraju spustoszonego wojną. Sytuacja finansowa nie była dobra, co w paź- dzierniku 1921 r. podkreślał Paul Keppenne, doradca Wysokiego Komisariatu Belgii przy Komisji Alianckiej do spraw Terytoriów Reńskich: Nie kupuje się zbyt mało znanej waluty państwa polskiego Wiele osób kupiło marki polskie, a ponieważ dotychczas bardzo źle wyszli na tej spekulacji, prawie stracili zaufanie do Polski i nie mają ochoty powierzać jej dalszych kapitałów1.

Niektórzy, w tym ekonomista Keynes, wątpili zresztą w zdolność przetrwania polskiej gospodarki. Zasadne wydaje się więc zadanie sobie pytania, co skłoniło banki, które dziś są połączone w grupie BNP Paribas, do dość szybkiego zaangażowania się w Polsce.

Poszukiwania nowych rynków prowadzono w ścisłej współpracy bankierów, przemy- słowców, kupców i władz politycznych.

Horace Finaly2 i jeszcze jeden dyrektor banku Paribas, Jules Chevalier, bardzo szybko uświadomili sobie trudności gospodarcze, przed jakimi stanąłby cały region naddu- najski, gdyby pomiędzy poszczególnymi państwami nie została zachowana pewna spój- ność gospodarcza. Z poparciem czy wręcz za namową Quai d Orsay Paribas postanowił przejąć kontrolę nad wiedeńskim Uprzywilejowanym Cesarsko-Królewskim Bankiem Państw Austriackich (znanym jako Länderbank), przekształconym w 1921 r. w Bank

1. AGR II, BBE, n° 81-82, Rapport sur la République polonaise, Paul Keppene, październik 1921 r.

2. Horace Finaly był Dyrektorem Generalnym Paribas w latach 1919 1937.

Kapitan de Gaulle w Polsce

Kapitan de Gaulle przebywał w Polsce dwukrotnie. Po raz pierwszy od kwietnia 1919 r. do maja 1920 r., a po raz drugi od czerwca 1920 r. do stycznia 1921 r.

Podczas pierwszego pobytu oddelegowano go do autonomicznej armii polskiej. Została ona utworzona i zorganizowana we Francji w czerwcu 1917 r. i liczyła około 70 tys. osób, w tym 6 tys. Francuzów. W kwietniu 1919 r. armia opuściła Francję, aby dotrzeć do Polski. Dowodził nią polski gen. Haller. Następnie de Gaulle trafił do francuskiej misji wojskowej, utworzonej w celu pomocy Polsce podczas wojny polsko- radzieckiej (1919 1921), jako instruktor w szkole piechoty w Rembertowie. W tym okresie de Gaulle został kolejno instruktorem, potem w listopadzie kierownikiem studiów, a wreszcie od grudnia kierownikiem wyższych kursów oficerskich.

Podczas drugiego pobytu w Polsce, od czerwca 1920 r. do stycznia 1921 r., doświadczenia kapitana de Gaulle a dotyczyły dwóch sfer: społecznej i wojskowej. Doświadczenie społeczne zdobył na skutek kontaktów z ludnością Polski, a wojskowe związane było z przydzieleniem do 3. Biura Grupy Armii Południe (później Centrum), dowodzonej przez polskiego generała Rydza-Śmigłego, gdzie de Gaulle uczestniczył w operacjach wojskowych, za co otrzymał dodatkowe wyróżnienie.

DE GAULLE W POLSCE (1920 R.)

DE GAULLE IN POLAND (1920)

41