W O K R E S I E M I Ę D Z Y W O J E N N Y M

Francusko-Polskiego zaproponowano polskiemu rządowi w kwietniu 1919 r., a podstawy banku stworzono w lipcu. Ukonstytuowany ostatecznie w maju 1920 r., Bank Francusko- -Polski skupiał grupę polskich finansistów z Banku Handlowego w Warszawie oraz grupę banków francuskich kierowaną przez Paribas i obejmującą Banque de l Union Parisienne (bank związany z Société Générale de Belgique), Société Générale (Paryż) i Crédit Indu- striel et Commercial. Znamienne jest to, że akcje nowego banku objęło kilka francuskich grup przemysłowych: Forges et Aciéries du Nord et de l Est, Constructions Électriques de France.

Nowy polski bank dysponował czterema oddziałami w Polsce: w Warszawie, Gdyni, Kato- wicach i Poznaniu. Piąty otwarto w 1925 r. w Wolnym Mieście Gdańsku.

Celem Banku Francusko-Polskiego było sprzyjanie inwestycjom w polską gospodarkę oraz stosunkom handlowym między oboma państwami 4. Wybór Katowic jako siedziby głównego oddziału wskazuje zamiar założycieli banku, aby okazywać zainteresowanie przemysłowi ciężkiemu; od XIX w. niemiecki Śląsk był strefą szczególnie uprzemysło- wioną.

Bank Francusko-Polski, którego siedziba spółki znajdowała się w Paryżu, był w Polsce w wyjątkowej sytuacji, ponieważ obsługiwał wyłącznie przedsiębiorstwa francuskie zało- żone w Polsce, a nie klientów polskich wypracowywał jednak znaczne zyski. Główny oddział znajdował się w Katowicach w dzielnicy Dąbrowa, gdzie powstało wiele spółek z kapitałem francuskim.

Paribas nabył także akcje efemerycznego Banku Śląskiego, który został utworzony w Paryżu w grudniu 1921 r. w rezultacie misji polskiego ekonomisty Artura Benisa do Europy Zachodniej. Kapitał zakładowy, początkowo ustalony na 200 mln marek, w połowie objęli Polacy, a w połowie grupy francuskie. Pod naciskiem rządu bank Paribas zgodził się objąć 8% francuskiej części, co stanowiło 4% całego kapitału spółki.

Chociaż utworzenie banku było przysługą wyświadczoną Francji, wkrótce okazało się, że tylko Polakom zależało na jego rozwoju. Francuzi wręcz zniechęceni galopującą inflacją i niestabilnością polityczną państwa polskiego dość szybko okazali chęć wycofania się, a w każdym razie: nierozwijania spółki. W tych warunkach Bank Śląski okazał się zbyt niewielki, aby stanowić przeciwwagę dla interesów niemieckich na Śląsku. Poniósł znaczne straty w czasie kryzysu w 1925 r., następnie wegetował i w 1931 r. zaprzestał działalności.

Bank Paribas był także zaangażowany w rozwój innego banku, tym razem polskiego: Powszechnego Banku Kredytowego. Został on założony w 1910 r. we Lwowie z inicjatywy wiedeńskiego banku Österreichische Länderbank oraz grupy przemysłowców zgromadzo-

4. W Paribas, Europe and the World 1872 1992, Anvers, Fonds Mercator, 1992, str. 113.

49