W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

nych przez męża stanu Władysława Długosza (1864 1937). Pierwotnie bank nazywał się Galicyjski Ludowy Bank dla Rolnictwa i Handlu. Po wojnie Paribas przejął kontrolę nad Österreichische Länderbank, który przeniósł się do Paryża i przyjął nazwę Banque des Pays de l Europe Centrale (Zentral-Europäische Länderbank). Dyplomata Jules Cambon, przyszły prezes Paribas, został prezesem tego banku. Kapitał spółki był francuski w 60% i austriacki w pozostałej części.

Jeśli chodzi o polską spółkę zależną Banque des Pays de l Europe Centrale, w 1919 r. jej nazwę zmieniono na Powszechny Bank Kredytowy. Bank ten miał oddziały w Bielsku-Białej, Borysławiu (obecnie na Ukrainie), Drohobyczu (obecnie na Ukrainie), Krakowie i War- szawie. Bank wyspecjalizował się zasadniczo w udzielaniu kredytów krótkoterminowych, co bez nadmiernych problemów pozwoliło mu przetrwać kryzys finansowy z 1925 r. W 1926 r. bank przeprowadził się z Lwowa do Warszawy. Kryzys z lat 30. spowodował straty, nie zagrażając jednak istnieniu banku. Od 1931 do 1933 r. lokaty spadły o 32%, kwota kredytów o 50% i bank nie wypłacał dywidendy później sytuacja się poprawiła. Powszechny Bank Kredytowy należał do czołówki polskich banków prywatnych.

Inicjatywy przemysłowe Grupy Paribas

Bank Paribas uczestniczył w szeregu inwestycji, co uczyniło z Francji największego inwe- stora w Polsce w okresie międzywojennym. Młodej Rzeczypospolitej dotkliwie brakowało kapitałów. Mimo że Polacy chcieli zachować kontrolę nad gospodarką kraju, całe sektory przemysłu (naftowy, energetyczny, metalurgiczny, chemiczny, drzewny ) przechodziły w zagraniczne ręce. Pod koniec lat 30. XX w. inwestycje zagranicznych grup kapitałowych stanowiły 43% kapitału akcyjnego w polskich spółkach akcyjnych wszystkich sektorów.

Francja i Belgia odegrały znaczną rolę w tym ruchu inwestycyjnym. Kraje te zajmowały odpowiednio pierwsze i trzecie miejsce pod względem inwestycji zagranicznych w Polsce i należało do nich odpowiednio 26,2 i 13,3% ogółu kapitału. Za nimi plasowały się Stany Zjednoczone (18,6%) i Niemcy (13,3%).

W 1919 r. bank Paribas zainteresował się Warszawską Spółką Transportu i Nawigacji powstałą w 1911 r. i specjalizującą się w transporcie rzecznym towarów Wisłą i jej dopły- wami. W ramach rozwoju tej działalności bank we współpracy z firmą Worms utworzył Francusko-Polską Spółkę Nawigacyjną, która miała zapewnić wymianę handlową między Polską a Francją.

Wspólnie z grupą Hachette, jednym ze swoich dużych klientów, Paribas przejął też w 1920 r. kontrolę nad Zakładami Papierniczymi Oskara Saengera w Pabianicach w środkowej Polsce. Przedsiębiorstwo to powstało około 1863 r., a w 1874 r. zaku- piła je warszawska rodzina Saengerów. Zakłady specjalizowały się wtedy w produkcji papieru opakowaniowego i szpul tekturowych dla przemysłu włókienniczego z regionu Łodzi. W 1898 r. przekształciły się w spółkę akcyjną. W 1903 r. zatrudniały 360 osób

51