W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

Rozkwit SGBP w latach 20. XX w.

Aby zapewnić rozwój polskiej spółki zależnej, bank BBE uruchomił dla niej kredyty zagra- niczne w kwocie 50 tys. funtów szterlingów w Londynie, 2,5 mln franków francuskich w Paryżu i Brukseli oraz 50 mln marek niemieckich w Kolonii. Kredyty te dały podstawę do działalności młodego banku. Spośród transakcji obsługiwanych w latach 20. XX w. wymieńmy m.in. finansowanie kampanii cukrowniczych, kredyty dla branży produkcji alkoholu, kredyty na eksport drewna. Bank BBE i jego wspólnicy czerpali z tego tytułu znaczne zyski w pierwszych latach działalności spółki.

Rok 1921 i kolejne lata charakteryzowały się galopującą inflacją i szybką deprecjacją waluty. Skomplikowało to działalność operacyjną banku, jak w październiku 1923 r. i styczniu 1924 r. zauważył Oskar Pollak, dyrektor WBV:

Wobec niestabilnych kursów walutowych można powiedzieć, że nie ma więcej lokat w walucie miejscowej. Z drugiej strony fundusze własne SGBP, wpłacone w markach pol- skich, stanowią dzisiaj kwotę, która jest absolutnie nieproporcjonalna [w stosunku] do zakresu działalności, jaką nasze oddziały rozwinęły dzięki żmudnej pracy prowadzonej przez dziesięciolecia 10.

Sytuacja ta tymczasowo stwarzała szanse dla SGBP w związku z działalnością spółki pod patronatem banków zagranicznych:

Jeśli wkrótce nie uda się uzdrowić finansów państwa, uważam, że finansowanie polskiego przemysłu w markach polskich stanie się niemożliwe i coraz bardziej będzie wymagało kredytów z zagranicy lub w obcych walutach. Ta sytuacja sprawia, że przewidujemy zarówno dla SGBP, jak i dla nas, podmiotów kontrolujących tę spółkę, bardzo interesujące perspektywy transakcji 11.

W 1924 r. bank SGBP zwiększył kapitał do 3 mld marek. Objął też akcje w nowo utwo- rzonej w Warszawie instytucji emisyjnej i zrzekł się tych walorów na rzecz BBE i WBV. Przy tej okazji bankowi BBE wyznaczono rolę banku-korespondenta polskiej instytucji emisyjnej dla Belgii. W ramach próby powiązania waluty narodowej ze złotem, polski złoty zastąpił markę polską w proporcji 1,8 mln marek polskich za 1 zł. Kapitał SGBP zmniejszono z 3 mld marek polskich do 1666 zł (sic!), a następnie podniesiono w 1925 r. do 1,5 mln zł przez włączenie rezerw.

Działalność banku zasadniczo polegała na udzielaniu kredytów właścicielom ziemskim, handlowcom i przemysłowcom. Kredyty te były na ogół krótkookresowe i nie opiewały na duże kwoty. Było ich jednak wiele i dawały zatrudnienie licznemu personelowi. Większość

10. AGR II, BBE, n° 81-82, Oskar Pollak do kawalera de Wouters d Oplinter, 3 stycznia 1924 r.

11. AGR II, BBE, n° 81-82, Oskar Pollak do kawalera de Wouters d Oplinter, 3 października 1923 r.

63