W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

Top 10 private banks in Poland in 1936

Name Founded Headquarters Capital* Balance Sheet Total*

1. Bank Handlowy w Warszawie 1870 Warsaw 25 191

2. Bank Związku Spółek Zarobkowych 1886 Poznan 20 148

3. Bank Cukrownictwa S.A. 1921 Poznan 12 130

4. Bank Zachodni S.A. 1913 Warsaw 10 74

5. Bank Dyskontowy Warszawski SA 1871 Warsaw 10 68

6. Powszechny Bank Związkowy (SGBP) 1923 Warsaw 8 80

7. DB Szereszowski 1864 Warsaw 6.5

8. Wileński Bank Ziemski 1872 Vilnius 6.3 114

9. Powszechny Bank Kredytowy 1910 Warsaw 5 68

10. Akcyjny Bank Hipoteczny 1867 Lvov 5 56

aktywami i transakcjami 16. Wydano wytyczne, aby odtąd nie udzielać kredytów innych niż o charakterze ściśle handlowym wyłączając kredyty przemysłowe finansujące zamianę majątku ruchomego na nieruchomy.

W ostatnich latach poprzedzających II wojnę światową działalność SGBP była poddana ograniczeniom dewizowym wprowadzonym przez polski rząd w 1936 r. Polska pozo- stawała wtedy obok Niemiec ostatnim państwem europejskim, które od 1931 r. nie przeprowadziło dewaluacji swojej waluty. Rząd zdecydował się na politykę deflacji i rygo- rystycznej kontroli cen i wynagrodzeń. Ta polityka ochrony złotego przywiodła polski rząd do wprowadzenia w 1936 r. rygorystycznej kontroli dewiz i handlu dewizowego. Największe polskie banki banki dewizowe zaproszono do poparcia tej polityki. Wolno im było prowadzić tylko rachunki bieżące, których właściciele byli osobami lub przedsiębiorstwami z siedzibą za granicą, oraz wykonywać przelewy za granicę po uzyskaniu zgody polskiego banku centralnego.

* * *

Stosunkowo skromny kapitał banku nie odzwierciedla jego roli jako jednego z czoło- wych polskich banków i jednej z największych europejskich grup kapitałowych W dru- giej połowie lat trzydziestych Powszechny Bank Związkowy należał do wielkiej szóstki banków prywatnych w Polsce 17. Bank uzyskał szerokie wsparcie akcjonariuszy. W sumie środki przedsięwzięte w celu uzdrowienia kondycji banku kosztowały ich 25,4 mln zł w latach 1933 1937.

16. AGR II, SGB 4, 247, Protokół z posiedzenia zarządu Société Générale de Belgique, 20 kwietnia 1937 r.

17. W. Morawski, Słownik historyczny bankowości polskiej do 1939 roku, Warszawa 1998, str. 172.

10 największych banków prywatnych w Polsce 1936 r.

Nazwa Rok założenia Siedziba Kapitał Aktywa

1. Bank Handlowy w Warszawie 1870 Warszawa 25 191

2. Bank Związku Spółek Zarobkowych 1886 Poznań 20 148

3. Bank Cukrownictwa S.A. 1921 Poznań 12 130

4. Bank Zachodni S.A. 1913 Warszawa 10 74

5. Bank Dyskontowy Warszawski S.A. 1871 Warszawa 10 68

6. Powszechny Bank Związkowy (SGBP) 1923 Warszawa 8 80

7. DB Szereszowski 1864 Warszawa 6,5

8. Wileński Bank Ziemski 1872 Wilno 6,3 114

9. Powszechny Bank Kredytowy 1910 Warszawa 5 68

10. Akcyjny Bank Hipoteczny 1867 Lwów 5 56

*Kapitał i wartość aktywów podano w milionach złotych

75