W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

Aura otaczająca SGBP dużo zawdzięcza dyrektorowi banku Wacławowi Fajansowi, któ- rego kompetencje w zagadnieniach bankowych zyskały uznanie kolegów w branży. Był prezesem Związku Banków w Polsce w latach 1932 1939, a rząd korzystał z jego usług w charakterze eksperta na międzynarodowych konferencjach gospodarczych w Genewie i Londynie (1927 i 1933 r.). Wykładał w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie.

Inwestycje przemysłowe Société Générale de Belgique w Polsce

Inwestycje grupy Société Générale de Belgique w Polsce można klasyfikować na różne sposoby: według sektora działalności, według okresu inwestycji lub pod kątem grup, z którymi belgijski bank zawarł porozumienia w celu zainwestowania w takiej czy innej dziedzinie. Jest tu tylko jedna cecha wspólna różnych przedsięwzięć, jakie bank prowadził w Polsce w okresie międzywojennym: dotyczyły one przedsiębiorstw rozwiniętych we współpracy z innymi grupami belgijskimi iub francuskimi.

Jeśli wyłączyć Belgię i Kongo, które oczywiście są własnym podwórkiem banku, Polska jest miejscem, gdzie ekspansja przemysłowa Société Générale de Belgique zmobilizowała w latach 20. XX w. najwięcej kapitałów. Grupy belgijskie realizowały inwestycje w Polsce głównie po 1922 r., kiedy wewnętrzna i zewnętrzna sytuacja polityczna Polski się usta- bilizowała. W 1922 r. ratyfikowano belgijsko-polski traktat handlowy, który stanowił, że oba państwa zgadzają się stosować przepisy handlowe państwa najbardziej uprzywile- jowanego. Dodatkowa konwencja, dotycząca przywrócenia majątku belgijskiego objętego sekwestrem w czasie wojny i zapewniająca ważność licencji i ich przedłużanie w przy- padku pozbawienia możliwości korzystania z nich, zwiększyła poczucie bezpieczeństwa inwestorów.

Sama Belgia zainwestowała w około 40 przedsiębiorstw kwotę szacowaną na 3 mld franków belgijskich. Jeśli chodzi o sektory działalności, kapitały belgijskie ulokowane w Polsce na ogół inwestowano w przemysł ciężki: chemiczny, energetyczny, węglowy, szklany, metalurgiczny. Sektor energii elektrycznej był jednym z tych, w których belgijskie grupy kapitałowe były najbardziej obecne w Polsce w okresie międzywojennym. Wywołało to zresztą obawy polskiego rządu, który uważał szeroką elektryfikację kraju za priorytet i chciał w nią inwestować około 150 mln zł rocznie. Była to kwota w Polsce nieosiągalna! Belgijskie grupy kapitałowe odpowiedziały na ten brak kapitałów i w 1939 r. 17 z 40 przed- siębiorstw z kapitałem belgijskim prowadziło działalność w sektorze energii elektrycznej.

Jeśli chodzi o spółki związane z grupą Société Générale de Belgique, należy mówić przede wszystkim o działalności prowadzonej przez holdingi elektryczne Electrobel oraz Traction et Électricité. Traction et Électricité, spółka zależna grupy kapitałowej Société Générale de Belgique, korzystała od 1925 r. z koncesji na działalność w zakresie energii elektrycznej w Łodzi. To drugie pod względem wielkości miasto w Polsce i najważniejszy w Europie ośrodek przemysłu włókienniczego zelektryfikowała przed wojną Spółka Oświetlenia Elektrycznego z Roku 1886 (Société d Éclairage Électrique de l Année 1886), spółka prawa

77