W O K R E S I E M I Ę D Z Y W O J E N N Y M

klientów wzrosła z 18 400 do 86 211, a wielkość sprzedaży energii 8 200 do 71 600 MWh. Ta witalność przedsiębiorstwa przełożyła się na regularne wypłaty dywidend.

Nowa spółka Electrobel przejęła też w 1929 r. kontrolę nad Warszawskimi Tramwajami Podmiejskimi. Holding ukonstytuowany w 1910 r. na prawie belgijskim zarządzał dwiema polskimi spółkami zależnymi: spółką nieruchomości Nowe Dzielnice, utworzoną w 1922 r. i posiadającą tereny o powierzchni 90 ha na prawym brzegu Wisły, oraz spółką Warszaw- skie Koleje Podmiejskie, utworzoną w 1911 r. W 1938 r. spółka miała sieć linii podmiej- skich o długości 200 km, a liczba przewożonych pasażerów przekraczała 6 milionów.

Poza energią elektryczną grupa kapitałowa Société Générale de Belgique zainteresowała się również szkłem i cynkiem; w 1927 r. Société Générale de Belgique nabyła akcje w ślą- skich zakładach wydobycia i przetwórstwa cynku.

Podczas pobytu w Polsce, w maju czy czerwcu 1928 r., Henry Dewez, członek zarządu BBE, spotkał się z Oskarem Pollakiem (WBV) i Wacławem Fajansem (SGBP). We trzech doszli do zniechęcającego wniosku, że z wyjątkiem przedsiębiorstw państwowych i małych i średnich przedsiębiorstw, prowadzonych przez osoby fizyczne polskie, przed- siębiorstwa mają problemy ze znalezieniem środków na finansowanie działalności i tym samym na rozwój. Poza tym w większości przypadków ich zapotrzebowanie na kapitał nie uzasadnia indywidualnego zwrócenia się o środki do rynków zagranicznych. Stąd pomysł stworzenia odpowiedniego instrumentu pośredniczącego pod egidą SGBP.

Pomysł szybko wprowadzono w życie i w lipcu 1928 r., Henry Dewez uzyskał wsparcie Chase National Bank oraz Europejskiej Unii Przemysłowej i Finansowej18. 6 września 1928 r. zgromadził w Paryżu przedstawicieli różnych spółek zainteresowanych pro- jektem Unifipo (Union Financière Polonaise Polska Unia Finansowa): Chase, WBV, SGBP, BBE, Europejskiej Unii Przemysłowej i Finansowej, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych Solvay, Boden Kreditanstalt (partnerzy Solvay w byłym imperium austro-węgierskim), Banku Handlowego w Bazylei oraz Banku Małopolskiego. Ustalono zarys organizacji spółki i podział kapitału akcyjnego, a Belg Georges Theunis19 został jednogłośnie powo- łany na prezesa zarządu. W celu reprezentowania polskich interesów Fajans zapropo- nował powołanie Antoniego Wieniawskiego20 do zarządu Unifipo.

Spółka Unifipo powstała 15 października 1928 r. W grudniu 1928 r. Bank Francusko-Polski objął w niej akcje o wartości 2 mln. Holding nabył akcje kilku polskich przedsiębiorstw:

18. Spółka założona w 1920 r. przez Grupę Schneider i Banque de l Union parisienne

19. Theunis, który był premierem w Belgii w latach 1921 1925, był bardzo znany na arenie międzynarodowej: reprezentował Belgię na konferencji pokojowej w Wersalu, a następnie w komisji do spraw reparacji wojennych i był przewodniczącym konferencji gospodarczej w Genewie w latach 1926 1927.

20. Wieniawski, wielki właściciel ziemski, był podsekretarzem stanu w ministerstwie skarbu, a następnie prezesem Banku Handlowego w Warszawie. Był również przemysłowcem: posiadał akcje w Warszawskich Zakładach Budowy Lokomotyw, Wielkich Piecach w Ostrowcu, Warszawskim Zakładzie Ubezpieczeń. Był doradcą ekonomicznym Ministerstwa Spraw Zagranicznych i długo był polskim przedstawicielem w ekonomicznym komitecie doradczym Ligi Narodów, któremu przewodniczył Georges Theunis.

85